आयुष्यभर संकटांशी दोन हात करत, प्रतिकूल परिस्थितीत संसाराचा गाडा नेटाने ओढत आपल्या मुलांना घडविणाऱ्या सौ. शोभाताई मोतीरामजी गायकवाड (वय ७३) यांचे बुधवार, दिनांक १९ ऑगस्ट २०२६ रोजी सायंकाळी ४.५० वाजता दीर्घ आजाराने निधन झाले. सन २०१८ पासून त्या कॅन्सरसारख्या गंभीर आजाराशी धैर्याने झुंज देत होत्या. तब्बल आठ वर्षांच्या संघर्षानंतर अखेर त्यांची जीवनाची झुंज थांबली.
सौ. शोभाताई यांच्या निधनाने त्यांचे सुपुत्र तथा प्रा. देविदास मोतीराम गायकवाड यांच्यासह संपूर्ण गायकवाड परिवारावर दुःखाचा डोंगर कोसळला आहे. “माझी माय, माझा आधारवड हरपला... मी कायमचा पोरका झालो,” या शब्दांत प्रा. गायकवाड यांनी आपल्या भावना व्यक्त करत आईच्या संघर्षमय जीवनाला भावपूर्ण श्रद्धांजली अर्पण केली.
📌 संघर्षातून मुलांचे आयुष्य घडविणारी माय
अत्यंत प्रतिकूल आणि हलाखीच्या परिस्थितीत सौ. शोभाताई यांनी आपल्या कुटुंबाचा संसार सांभाळला. परिस्थिती कितीही कठीण असली तरी त्यांनी कधीही हार मानली नाही. कष्ट, मेहनत आणि स्वाभिमानाच्या बळावर त्यांनी आपल्या मुलांना वाढविले. नाल्या-गोट्याची कामे असोत अथवा शेतातील कष्टाची कामे—मुलांच्या भवितव्यासाठी त्यांनी कोणतेही काम कमीपणाचे मानले नाही.
स्वतः केवळ सातवीपर्यंत शिक्षण घेतले असले तरी मुलांनी शिकावे, पुढे जावे आणि स्वतःच्या पायावर उभे राहावे, ही त्यांची कायमची धडपड होती. गरिबीच्या परिस्थितीतही त्यांनी मुलांच्या मनात शिक्षणाची गोडी निर्माण केली. स्वच्छता, शिस्त, मेहनत, स्वाभिमान आणि संकटांशी दोन हात करण्याची शिकवण त्यांनी आपल्या मुलांना दिली.
📌 “उपाशी राहू, पण कुणापुढे हात पसरणार नाही...”
शोभाताई यांच्या संस्कारांचे स्मरण करताना प्रा. गायकवाड यांच्या आठवणी विशेष भावूक करणाऱ्या आहेत. “घरी उपाशी राहायचं, पण वाटीभर भाजी कुणाकडे मागायला जायचं नाही,” हा स्वाभिमानाचा संस्कार आईने त्यांच्या मनावर कोरला. जीवनात कितीही संकटे आली तरी घाबरायचे नाही, मागे वळून पाहायचे नाही आणि निकराने लढायचे, ही शिकवण त्यांनी आपल्या मुलांना दिली.
आईच्या कष्टांनी आणि त्यागानेच आपले जीवन घडले, असे सांगताना प्रा. गायकवाड म्हणतात की, त्यांच्या जीवनातील प्रत्येक यशामागे आईच्या त्यागाचा आणि संस्कारांचा मोठा वाटा आहे. कठीण परिस्थितीतही आईने मुलांना जगण्याची दिशा दिली आणि संघर्ष करण्याचे बळ दिले.
📌 माय गेली... पण संस्कार कायम राहतील
शोभाताई यांना बालपणीच आई-वडिलांचे छत्र हरपले होते. सख्खे भाऊ-बहीणही नव्हते. अशा परिस्थितीत आपल्या लेकरांनाच त्यांनी आपले जग मानले. मुलांच्या सुखासाठी आयुष्यभर संघर्ष केला आणि त्यांच्या जडणघडणीत स्वतःचे संपूर्ण आयुष्य झोकून दिले.
कॅन्सरसारख्या गंभीर आजाराशीही त्यांनी तब्बल आठ वर्षे धैर्याने सामना केला. अखेर नियतीपुढे त्यांची झुंज थांबली; मात्र त्यांनी दिलेले संस्कार, स्वाभिमानाची शिकवण आणि संघर्षातून जगण्याचे बळ त्यांच्या मुलांच्या आयुष्यात सदैव जिवंत राहणार आहे.
“माझ्या जीवन संघर्षात तिची मला सदोदित साथ होती. आज माझी माय देवाघरी गेली. तिची उणीव कधीही भरून निघणार नाही. तिच्या धगधगत्या आयुष्याला आणि संघर्षाला माझा मानाचा मुजरा,” अशा शब्दांत प्रा. देविदास गायकवाड यांनी आपल्या मातेस अंतिम भावपूर्ण श्रद्धांजली अर्पण केली.
📌 जातीपातीच्या पलीकडे माणुसकीची नाती जपणारी माऊली
सौ. शोभाताई गायकवाड या केवळ आपल्या कुटुंबासाठीच नव्हे, तर आपल्या प्रेमळ स्वभावामुळे समाजातील अनेकांसाठी आपुलकीच्या व्यक्ती होत्या. जाती-पातीच्या भिंती न मानता सर्व जाती-धर्मातील लोकांशी त्यांनी प्रेमाचे आणि जिव्हाळ्याचे नाते निर्माण केले. त्यांच्या आपुलकीच्या वागणुकीमुळे त्यांच्या परिचयातील प्रत्येकाच्या मनात त्यांच्याविषयी माया आणि आदर निर्माण झाला होता.
म्हणूनच त्यांच्या निधनाची वार्ता कळताच महाराष्ट्रासह तेलंगणा राज्यातील नातेवाईक, आप्तेष्ट, मित्रपरिवार आणि विविध समाजघटक मोठ्या संख्येने अंत्यदर्शनासाठी व अंत्यविधीसाठी उपस्थित राहिले.
📌 अंतिम निरोपासाठी महाराष्ट्र-तेलंगणातून जनसागर
सौ. शोभाताई गायकवाड यांच्या पार्थिवावर २० ऑगस्ट २०२६ रोजी सकाळी १० वाजता खातेरा येथील स्मशानभूमीत अंत्यसंस्कार करण्यात आले. त्यांच्या अंतिम संस्काराला महाराष्ट्र आणि तेलंगणा राज्यातून मोठ्या संख्येने नातेवाईक, आप्तेष्ट, मित्रपरिवार आणि ग्रामस्थ उपस्थित होते. अंतिम निरोपासाठी अक्षरशः जनसागर उसळला होता.
आदिलाबाद, निराळा, बाळापूर, चप्रेली, मेडीगुडा यांसह विविध ठिकाणांहून नातेवाईक आणि परिचित उपस्थित राहिले. खातेरा ग्रामस्थांनीही मोठ्या संख्येने उपस्थित राहून या माऊलीला अखेरचा निरोप दिला.
सौ. शोभाताई गायकवाड यांच्या पश्चात दोन मुले, सुना, नातवंडे आणि मोठा आप्तपरिवार आहे.
📌 भावपूर्ण शोकसभा
अंत्यसंस्कारानंतर तिरळे कुणबी समाजाचे नेते श्री. बाबारावजी खडसे यांच्या अध्यक्षतेखाली शोकसभा घेण्यात आली. यावेळी श्री. प्रभाकरराव मानकर, श्री. मुरलीधरजी ठाकरे, श्री. नारायणराव गोडे यांच्यासह मान्यवरांनी आपल्या मनोगतातून सौ. शोभाताई यांच्या संघर्षमय जीवनाला आणि त्यांच्या प्रेमळ स्वभावाला उजाळा दिला.
याप्रसंगी तिरळे कुणबी समाजाचे तालुकाध्यक्ष, श्री. गणेश बुट्टे सर, उपाध्यक्ष श्री. रमेश शिरपूरे यांच्यासह समाजबांधव, ग्रामस्थ, नातेवाईक आणि आप्तेष्ट मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. शोकसभेचे संचालन श्री. अनिलजी कडू यांनी केले.
📌 संघर्षाची गाथा मागे ठेवून माय अनंताच्या प्रवासाला
सौ. शोभाताई गायकवाड यांनी आयुष्यभर कष्ट केले, संकटांशी लढा दिला, मुलांना शिक्षण दिले आणि त्यांना स्वाभिमानाने जगण्याचे बळ दिले. स्वतःच्या वाट्याला आलेले दुःख त्यांनी मुलांच्या भवितव्यासाठी आनंदाने सोसले.
आज माय शरीराने दूर गेली असली तरी तिचा संघर्ष, तिची माया, तिचे संस्कार आणि तिच्या स्वाभिमानाची शिकवण कधीही संपणार नाही. लेकरांच्या प्रत्येक यशात, त्यांच्या प्रत्येक संघर्षात आणि त्यांच्या प्रत्येक पावलात ही माऊली कायम जिवंत राहील. सौ. शोभाताई गायकवाड यांच्या संघर्षमय, त्यागमय आणि माणुसकीने समृद्ध जीवनाला शतशः नमन!
भावपूर्ण श्रद्धांजली! 🙏🌺
